Κατάθλιψη

Η κατάθλιψη είναι ψυχική διαταραχή (mental disorder) που ανήκει στην ομάδα των Διαταραχών της Διάθεσης. Σε καθημερινό επίπεδο ακούγονται λέξεις όπως «καταθλιπτικός» και «κατάθλιψη». Η λέξεις αυτές χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν μια σειρά από συναισθηματικές καταστάσεις που μπορεί να είναι είτε φυσιολογικές είτε παθολογικές. Πιο συγκε­κριμένα, η λέξη “κατάθλιψη” χρησιμοποιείται για να δηλώσει τα εξής:


 

  1. Μια φυσιολογική διάθεση ή συναίσθημα: Η λύπη ή θλίψη είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα που εμφανίζεται ως αντί­δραση σε ψυχοτραυματικές συνθήκες, όπως η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, ο χωρισμός, η απώλεια της εργασί­ας, η διάψευση μιας σημαντικής προσδοκίας, η διακοπή μίας στενής φιλίας, η απώλεια αγαθών, η μη επίτευξη ενός στόχου κλπ. Οι φυσιολογικές αυτές αντιδράσεις δεν διαρκούν πολύ, δεν επηρεάζουν σημαντικά την γενική λειτουργικότητα του ατόμου, μεταβάλλονται εύκολα, συνήθως αυτοπεριορίζονται και το άτομο επιστρέφει σύντομα στους φυσιολογικούς ρυθ­μούς του. Η κατάθλιψη λοιπόν με την κοινή σημασία του όρου είναι μια άσχημη/κακή διάθεση, φυσιολογική απάντηση σε ένα ερέθισμα που εκλαμβάνεται από το άτομο ως απώλεια κάποιου σημαντικού πράγματος και δημιουργεί απογοήτευση. 
  1. Το σύμπτωμα της έντονης και παρατεταμένης θλίψης (αλλιώς καταθλιπτικό συναίσθημα) είτε στα πλαίσια μιας Καταθλιπτικής είτε στα πλαίσια άλλης Ψυχικής Διαταραχής ή κατάστασης που μπορεί να αποτελεί το επίκεντρο της κλινι­κής προσοχής. 
  1. Την ψυχιατρική διαταραχή (ή σύνδρομο): Πιο συγκεκριμένα, χρησιμοποιείται (χάριν συντομίας) αντί του όρου “Καταθλιπτική Διαταραχή” όπως έχει οριστεί από τα επίσημα ταξινομικά συστήματα ICD-103 και DSM-V44. Σε αντιδιαστολή με την απλή στεναχώρια, η νόσος κατάθλιψη – η οποία ονομάζεται, επίσης, κλινική κατάθλιψη – είναι μια σοβαρή ασθένεια, που επηρεάζει τα συναισθήματα.

Ένα αναπαραστατικό βίντεο για την κατάθλιψη από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) 

                                                                                  

 

Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που έχουν οριστεί ανάμεσα από τους ειδικούς ψυχικής υγείας ως τα κριτήρια που οδηγούν στη διάγνωση της κατάθλιψης. Σύμφωνα με το DSM-V θα πρέπει να παρουσιάζονται τουλάχιστον πέντε από τα παρακάτω συμπτώματα-κριτήρια, τουλάχιστον για 15 μέρες συνεχώς και μέσα σε αυτά να περιλαμβάνεται οπωσδήποτε τουλάχιστον το ένα από τα δύο πρώτα:

 

 

Η διάγνωση του μείζονος καταθλιπτικού επεισοδίου τεκμηριώνεται όταν τα υπάρχοντα συμπτώματα προκαλούν κλινικά σημαντική έκπτωση στον κοινωνικό, επαγγελματικό ή σε άλλους σημαντικούς τομείς της λειτουργικότητας του ατόμου. Επιπρόσθετα, θα πρέπει να μην αποτελούν αντίδραση πένθους σε μια απώλεια αγαπημένου προσώπου (εκτός και αν επιμένουν περισσότερο από δύο μήνες). Τέλος, θα πρέπει να αποκλεισθούν σωματικές νόσοι (π.χ. υποθυρεοειδισμός) ή η επίδραση κάποιων ουσιών ή φαρμάκων (π.χ. ουσία κατάχρησης, αντιυπερτασικά) που ενδέχεται να προκαλούν συμπτώματα κατάθλιψης.
Ένας δεύτερος πιο άμεσος τρόπος ανάγνωσης των συμπτωμάτων είναι μέσω του διαχωρισμού τους στις εξής 4 κατηγορίες:

 

 

ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

Η συζήτηση για την κατάθλιψη συνοδεύεται κάποιες φορές από ορισμένες ανακρίβειες και παρερμηνείες σχετικά με την φύση της, τους τρόπους αντιμετώπισής της, αλλά και τα άτομα που νοσούν από αυτήν. Η επικράτηση λανθασμένων απόψεων στη κοινή γνώμη συνεισφέρει στον στιγματισμό της ασθένειας και ίσως εξηγεί εν μέρει το δεδομένο ότι μονάχα 1 στους 4 πάσχοντες από ψυχική διαταραχή λαμβάνει επαρκή θεραπεία στην Ελλάδα. Στα πλαίσια της ολοκληρωμένης ενημέρωσης πάνω στο θέμα παρατίθενται μερικοί από τους επικρατέστερους μύθους πάνω στην κατάθλιψη αλλά και η επιστημονική τους πραγματικότητα.

Μύθος: Η κατάθλιψη δεν αποτελεί μια πραγματική ασθένεια και για αυτό δεν μπορεί να θεραπευτεί.
Πραγματικότητα: Η κατάθλιψη είναι ασθένεια σύμφωνα με την παγκόσμια ιατρική και ψυχιατρική επιστημονική κοινότητα, η οποία προκαλεί αλλαγές τόσο στις ψυχικές όσο και στις σωματικές λειτουργίες του ατόμου. Μάλιστα, σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η κατάθλιψη αποτελεί την 3η συχνότερη αιτία αναπηρίας παγκοσμίως και μια από τις κύριες αιτίες απώλειας ετών ζωής λόγω δυσλειτουργίας ή πρόωρου θανάτου. Επίσης, η κατάθλιψη έχει πολύ υψηλό ποσοστό αποθεραπείας, στις περιπτώσεις που το άτομο αναζητεί θεραπεία.


Μύθος: Η κατάθλιψη σημαίνει να νιώθει κανείς δυστυχία.
Πραγματικότητα: Η κατάθλιψη είναι κάτι πολύ περισσότερο από τη δυστυχία ή την ύπαρξη δυσάρεστων συναισθημάτων. Οι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν κατάθλιψη νιώθουν επιπλέον υπερβολική απαισιοδοξία για το μέλλον, απουσία ελπίδας ότι αυτό που νιώθουν θα αλλάξει και έντονες ενοχές.


Μύθος: Η κατάθλιψη δεν είναι μια συχνή πάθηση και δεν πρόκειται να συμβεί σε μένα.
Πραγματικότητα: Η επικράτηση της κατάθλιψης στον ελληνικό πληθυσμό ανέβηκε από το 3,3% του 2008 στο 6,8% το 2009 και στο 8.2% το 2011. Η τελευταία έρευνα του ΕΠΙΨΥ τον Μάιο του 2013 τοποθέτησε το ποσοστό στο 12,3%. Η κατάθλιψη μπορεί να συμβεί στον καθένα.


Μύθος: Κατάθλιψη παθαίνουν όσοι είναι αδύναμοι, ηττοπαθείς και ηλικιωμένοι. Ένα άτομο με ισχυρό χαρακτήρα, νέο και δυναμικό, είτε δεν παθαίνει κατάθλιψη είτε την ξεπερνά από μόνο του.
Πραγματικότητα: Η εκδήλωση και η θεραπεία της κατάθλιψης δεν εξαρτάται από την παρουσία ισχυρής θέλησης στο άτομο, το φύλο ή την εθνικότητα. Η θετική σκέψη ή μια συνολικά δυνατή προσωπικότητα δεν επαρκούν. Η αναζήτηση επαγγελματικής βοήθειας αποτελεί πράξη ώριμης σκέψης.


Μύθος: Η κατάθλιψη αποτελεί μια σωματική, ιατρική αρρώστια με κύρια θεραπεία τη λήψη φαρμάκων.
Πραγματικότητα: Η κατάθλιψη αν και συχνά απλοποιείται ως αποκλειστικά ιατρική νόσος, δεν αποτελεί- σύμφωνα με τα σύγχρονα ερευνητικά επιστημονικά δεδομένα- απλά μια ιατρική κατάσταση, όπως για παράδειγμα ο διαβήτης. Αποτελεί μια σύνθετη ψυχική διαταραχή πολυπαραγοντικής αιτιολογίας. Η αποκλειστική αντιμετώπιση μέσω φαρμακοθεραπείας είναι πολύ πιθανό να αποτύχει αν δεν συνοδεύεται από αλλαγή στους ψυχολογικούς μηχανισμούς και τον τρόπο ζωής που προκαλούν και διατηρούν την καταθλιπτική ασθένεια και συμπτωματολογία.


Μύθος: Όλες οι καταθλίψεις είναι ίδιες.
Πραγματικότητα: Τα καταθλιπτικά συμπτώματα μπορεί να είναι παρόμοια σε πολλούς ανθρώπους, όμως το προσωπικό βίωμα του κάθε ατόμου μπορεί να είναι πολύ διαφορετικό.


Μύθος: Η κατάθλιψη μπορεί να ξεπεραστεί αρκεί το άτομο να κάνει περισσότερες θετικές σκέψεις.
Πραγματικότητα: Η κατάθλιψη είναι μια πολύ σοβαρή κατάσταση της υγείας, την οποία κανείς δεν παθαίνει επειδή απλά είναι απαισιόδοξος. Η κατάθλιψη προκαλείται με την ταυτόχρονη επίδραση βιολογικών, γενετικών, περιβαλλοντικών και ψυχοκοινωνικών παραγόντων και ένας εκβιασμένος πιο θετικός τρόπος σκέψης δεν επαρκεί.


Μύθος: Η ψυχοθεραπεία ένα ένα (ακριβό) είδος εξάρτησης το οποίο δεν βοηθάει πραγματικά το άτομο να σταθεί στα πόδια του.
Πραγματικότητα: Η σωστή ψυχοθεραπεία έχει σκοπό να παρέχει στον θεραπευόμενο τα μέσα για να αντιμετωπίζει μόνος του τις δυσκολίες της ζωής και να παίρνει τις καλύτερες δυνατόν αποφάσεις για τον ίδιο και τις ανάγκες του. Παράλληλα η ψυχοθεραπεία δεν είναι απαραίτητο να διαρκέσει χρόνια και όπως και στο εξωτερικό έτσι και στην Ελλάδα ψυχολόγοι και ψυχοθεραπευτές παρέχουν κλίμακες χρεώσεων για να διευκολύνουν όσους θέλουν να βοηθηθούν (λ.χ νέοι άνθρωποι, άνεργοι).


Μύθος: Η κατάθλιψη είναι κληρονομική.
Πραγματικότητα: Η κατάθλιψη μπορεί να εξηγείται έως ένα σημείο με γενετικούς παράγοντες. Δεν αποτελεί όμως μια ασθένεια η οποία είναι προδιατεθειμένη να εκδηλωθεί σε κάποιον ο οποίος έχει κάποιον συγγενή με κατάθλιψη χωρίς την παράλληλη εμφάνιση κάποιων άλλων ενισχυτικών παραγόντων.

 

"Κατάθλιψη, το μυστικό που μοιραζόμαστε”. Ομιλία του Andrew Solomon (συγγραφέας του βιβλίου “Ο Δαίμων της Μεσημβρίας” στο TedxMet (2013) με ελληνικούς υπότιτλους. 

 

 

Περισσότερα για τα διαφορετικά είδη κατάθλιψης.

Περισσότερα για τις διαφορές της κατάθλιψης σε άνδρες και γυναίκες.

Περισσότερα για την αιτιολογία κατάθλιψης.

Περισσότερα για τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα.

Η κατάθλιψη είναι ψυχική διαταραχή (mental disorder) που ανήκει στην ομάδα των Διαταραχών της Διάθεσης. Σε καθημερινό επίπεδο ακούγονται λέξεις όπως «καταθλιπτικός» και «κατάθλιψη». Οι λέξεις αυτές χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν μια σειρά από συναισθηματικές καταστάσεις που μπορεί να είναι είτε φυσιολογικές είτε παθολογικές. Πιο συγκε­κριμένα, η λέξη “κατάθλιψη” χρησιμοποιείται για να δηλώσει τα εξής:

Το έργο χρηματοδοτείται από την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Είμαστε όλοι Πολίτες», το οποίο είναι μέρος του συνολικού Χρηματοδοτικού Μηχανισμού του ΕΟΧ για την Ελλάδα, γνωστού ως EEA Grants. Διαχειριστής Επιχορήγησης του Προγράμματος είναι το Ίδρυμα Μποδοσάκη. Στόχος του Προγράμματος είναι η ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών στη χώρα μας και η ενίσχυση της κοινωνικής δικαιοσύνης, της δημοκρατίας και της βιώσιμης ανάπτυξης.



Τονίζεται πως η σελίδα σε καμία περίπτωση ΔΕΝ παρέχει κλινικές υπηρεσίες (ψυχιατρικές, φαρμακευτικές ή ψυχοθεραπευτικές) και ΔΕΝ τις υποκαθιστά με οποιονδήποτε τρόπο. Σας συνιστούμε να συμβουλεύεστε πάντοτε τον ειδικό με τον οποίο συνεργάζεστε πριν ακολουθήσετε οποιαδήποτε συμβουλή ή οδηγία που ενδεχομένως διαβάσατε στις στα άρθρα. Γενικότερα, σας συνιστούμε να ζητάτε πάντοτε την συνδρομή ειδικού επαγγελματία ψυχικής υγείας πριν πάρετε οποιαδήποτε απόφαση που αφορά είτε την δική σας θεραπεία είτε την θεραπεία άλλων.

Κύλιση στην Αρχή